Apa yang bermula pada 2024 sebagai detik bersejarah untuk mencabar kekebalan undang-undang Israel berakhir pada 2025 sebagai gambaran jelas kegagalan sistem keadilan antarabangsa apabila berdepan kuasa global. Harapan bahawa undang-undang antarabangsa akhirnya akan menuntut pertanggungjawaban Israel terhadap tindakannya di Palestin semakin pudar, meskipun langkah perundangan yang belum pernah berlaku sebelum ini diambil oleh mahkamah antarabangsa.
Pada 2024, buat pertama kali sejak penubuhan Israel pada 1948, isu pendudukan dan keganasan terhadap rakyat Palestin bergerak daripada perdebatan politik ke arena kehakiman. Mahkamah Keadilan Antarabangsa memulakan prosiding pembunuhan beramai-ramai terhadap Israel dan mengisytiharkan pendudukannya di wilayah Palestin sebagai haram di bawah undang-undang antarabangsa. Dalam perkembangan selari, Mahkamah Jenayah Antarabangsa memohon waran tangkap terhadap pemimpin tertinggi Israel termasuk Perdana Menteri Benjamin Netanyahu, satu langkah yang dianggap sebagai titik perubahan dalam sejarah akauntabiliti global.
Namun setahun kemudian, realiti di lapangan menunjukkan sebaliknya. Sepanjang 2025, Israel bukan sahaja meneruskan serangan besar-besaran ke atas Gaza, malah memperhebat pendudukan di Tebing Barat sambil secara terbuka mengabaikan keputusan dan langkah sementara mahkamah antarabangsa. Sekatan bantuan kemanusiaan berterusan, kebuluran semakin parah, sistem kesihatan runtuh dan kemusnahan menyeluruh menjadikan Gaza hampir tidak lagi berfungsi sebagai wilayah yang boleh didiami.
Peguam hak asasi manusia, Maria Kari, menegaskan bahawa kegagalan ini bukan berpunca daripada kekaburan undang-undang antarabangsa. Menurutnya, apa yang terserlah pada 2025 ialah hakikat bahawa undang-undang tersebut tidak direka untuk dikuatkuasakan terhadap pihak yang berada di puncak kuasa. Beliau berkata sabotaj aktif oleh negara berpengaruh, khususnya Amerika Syarikat, telah menjadikan undang-undang antarabangsa sekadar simbol tanpa kuasa sebenar.
Pandangan itu disokong oleh Na’eem Jeenah dari Mapungubwe Institute yang menyifatkan wujudnya dua set undang-undang antarabangsa, satu untuk negara Global Selatan dan satu lagi untuk Global Utara. Beliau menegaskan bahawa rekod ICC jelas menunjukkan pendakwaan tertumpu kepada negara membangun, manakala jenayah perang oleh kuasa besar sering terlepas tanpa hukuman. Dalam konteks ini, permohonan waran tangkap ICC terhadap Netanyahu dan bekas Menteri Pertahanan Yoav Gallant hanya berakhir sebagai simbol, apabila beberapa negara secara terbuka menyatakan keengganan untuk melaksanakan tangkapan tersebut di bawah tekanan diplomatik Amerika Syarikat dan sekutu Eropah.
Sepanjang 2025, resolusi Majlis Keselamatan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu berkaitan Gaza terus gagal dilaksanakan. Kuasa veto digunakan untuk melindungi Israel daripada tindakan mengikat, sementara agensi PBB dihalang daripada beroperasi secara berkesan di Gaza melalui sekatan politik dan kewangan. Struktur PBB yang dibentuk selepas Perang Dunia Kedua, dengan lima anggota tetap Majlis Keselamatan memegang kuasa veto, sekali lagi dipersoalkan apabila institusi yang sepatutnya mencegah kekejaman besar gagal menjalankan fungsinya.
Profesor undang-undang hak asasi manusia dari Universiti Southampton, Andrea Maria Pelliconi, memberi amaran bahawa pengabaian sistem undang-undang antarabangsa oleh negara berkuasa membuka jalan kepada anarki perundangan global. Menurutnya, apabila negara paling berpengaruh tidak mematuhi peraturan, negara lain juga tidak akan berasa terikat, sekali gus menormalkan penggunaan perang, ugutan dan paksaan ekonomi untuk meluaskan wilayah dan kepentingan.
Kegagalan akauntabiliti ini juga tidak dapat dipisahkan daripada peranan aktif Amerika Syarikat dan Eropah. Sokongan ketenteraan berterusan, perlindungan diplomatik dan penindasan terhadap suara solidariti Palestin di negara Barat dilihat sebagai faktor utama yang membolehkan Israel meneruskan tindakannya tanpa kesan bermakna. Bantahan awam dihadkan, aktivisme dikriminalkan dan undang-undang antarabangsa diperlakukan sebagai pilihan, bukan kewajipan.
Menjelang akhir 2025, persoalan yang semakin lantang dibangkitkan oleh pakar undang-undang dan pemerhati antarabangsa bukan lagi sama ada undang-undang antarabangsa wujud, tetapi sama ada ia masih mempunyai keupayaan untuk mengekang kuasa. Jika pembunuhan beramai-ramai yang disiasat secara rasmi pun gagal mencetuskan akauntabiliti, maka kredibiliti keseluruhan sistem hak asasi manusia global kini berada di ambang kehancuran.
Sumber: TRT World
